Co to jest preferencyjny ZUS (Mały ZUS)?

Preferencyjny ZUS (potocznie: Mały ZUS, ZUS preferencyjny) to obniżona podstawa wymiaru składek ZUS społecznych dla nowych przedsiębiorców przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności po zakończeniu ulgi na start.

Zamiast pełnej podstawy (5 652 zł w 2026 roku) płacisz od 30% minimalnego wynagrodzenia.

Preferencyjny ZUS 2026 — kwoty

Dla porównania: pełny ZUS (bez chorobowej) = ~1 788 zł/m.

Kto może skorzystać z preferencyjnego ZUS?

Preferencyjny ZUS przysługuje przedsiębiorcy który:

1. Zakończył ulgę na start (pierwsze 6 miesięcy działalności)
2. Nie prowadził działalności w ostatnich 60 miesiącach (5 latach) na zasadach ogólnych lub preferencyjnych — albo właśnie kończy ulgę na start

Nie może skorzystać:

• Kto świadczy usługi wyłącznie dla byłego pracodawcy (te same czynności co na etacie)
• Kto prowadził działalność w ostatnich 5 latach z preferencyjnym ZUS (bo limit 24 miesięcy już wykorzystał)

Jak długo trwa preferencyjny ZUS?

24 pełne miesiące kalendarzowe od zakończenia ulgi na start (tj. miesiące 7–30 prowadzenia działalności).

Pełna ścieżka składek JDG:

Jak zgłosić preferencyjny ZUS?

Po zakończeniu ulgi na start (po 6 miesiącach) — wyrejestruj się z kodu 05 90 (ulga na start) i zarejestruj z kodem 05 70 (preferencyjny):

1. Formularz ZUS ZWUA — wyrejestrowanie z kodu 05 90
2. Formularz ZUS ZUA — rejestracja z kodem 05 70

Termin: do 7 dni od zmiany tytułu ubezpieczenia (od pierwszego dnia 7. miesiąca działalności).

Preferencyjny ZUS a chorobowe

Na preferencyjnym ZUS możesz dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego (kod 05 70):

Składka chorobowa preferencyjny ZUS = 2,45% × 1 441,80 = 35,32 zł/m

To bardzo niska cena za prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego (obliczanego od preferencyjnej podstawy — co oznacza niski zasiłek, ale lepszy niż nic).

Preferencyjny ZUS a emerytura

Na preferencyjnym ZUS Twoja składka emerytalna wynosi 281,44 zł/m — vs 1 103 zł/m na pełnym ZUS.

Różnica przez 24 miesiące:

Oszczędność: 24 × (1 103 − 281) = 24 × 822 = 19 728 zł
Kosztem: niższe naliczanie emerytury przez 2 lata

Dla freelancerów z wysokimi zarobkami i planowanym IKE/IKZE — preferencyjny ZUS jest zazwyczaj korzystny.

Mały ZUS Plus — dodatkowa preferencja po 30 miesiącach

Po zakończeniu preferencyjnego ZUS (od 31. miesiąca) istnieje osobna preferencja: Mały ZUS Plus. Obniża składki jeśli Twój przychód roczny nie przekracza 120 000 zł.

Mały ZUS Plus to inny mechanizm niż preferencyjny ZUS — podstawa jest obliczana od dochodu (nie stała), limit przychodów wynosi 120 000 zł/rok.

Ile oszczędzasz przez 24 miesiące preferencji?

Porównanie preferencyjny ZUS vs pełny ZUS (miesięczna różnica ~1 367 zł):

Oszczędność przez 24 miesiące: 24 × 1 367 = 32 808 zł

Łącznie ulga na start + preferencyjny ZUS daje oszczędność ok. 43 500 zł w pierwszych 30 miesiącach działalności.

FAQ

Czy preferencyjny ZUS liczy się do 24 miesięcy nieprzerwanie? Tak — zawieszenie działalności nie "zatrzymuje" licznika. Miesiące zawieszenia wliczają się do 24 miesięcy preferencji.

Czy można wybrać preferencyjny ZUS zamiast ulgi na start od razu? Tak — możesz pominąć ulgę na start i od razu wejść na preferencyjny ZUS (kod 05 70). Ma to sens jeśli planujesz zasiłek macierzyński w pierwszych 6 miesiącach (bo na uldze na start nie możesz być ubezpieczony chorobowo).

Czy preferencyjny ZUS wpływa na zdrowotną? Nie — składka zdrowotna jest niezależna od ZUS społecznego. Na ryczałcie zdrowotna = stałe progi (498/830/1495 zł). Na liniowym = 4,9% dochodu.

Sprawdź jak preferencyjny ZUS wpływa na Twoje netto w kalkulatorze B2B lub przeczytaj pełny artykuł ZUS dla przedsiębiorcy 2026.